Henüz 4 yaşındayken Çin yönetimi tarafından Doğu Türkistan'da kurulan toplama kamplarına alınan Uygur Türkü Rahile Ömer, tutulduğu bu kampta 22 yaşında hayatını kaybetti. Bağımsız insan hakları aktivistleri ve bölgedeki yerel kaynakların uluslararası kamuoyuna aktardığı bilgilere göre, hayatının tam 18 yılını ailesinden koparılmış bir şekilde esaret altında geçiren genç kadının trajik vefatı, bölgedeki ağır insan hakları ihlallerini bir kez daha dünya gündemine taşıdı.
Rahile Ömer'in 18 Yıllık Esaret Süreci
Doğu Türkistan bölgesinde on yıllardır süregelen ve giderek şiddetini artıran asimilasyon politikalarının en acı ve çarpıcı örneklerinden biri, Rahile Ömer'in yürek burkan yaşam öyküsü oldu. Ailesinden, kültüründen ve inancından koparılarak henüz oyun çağında, 4 yaşındayken devlet gözetimindeki kamplara alınan Ömer, çocukluğunu ve gençliğini yüksek duvarlar, dikenli teller ve katı bir gözetim altında geçirmek zorunda kaldı. İnsan hakları savunucularının elde ettiği sınırlı verilere göre, bu tür kamplarda tutulan çocuklara kendi anadilleri olan Uygurca'yı konuşmaları kesinlikle yasaklanırken, onlara yoğun bir ideolojik eğitim dayatılıyor. 22 yaşına kadar süren bu fiziksel ve psikolojik esaretin ardından gelen ölüm haberi, kamp şartlarının ne kadar ağır olduğunu ve çocuk yaşta bu cezaevi sistemine dahil edilen bireylerin maruz kaldığı hayati tehlikeleri gözler önüne sermektedir. Genç kadının kesin ölüm nedeni bağımsız kurumlarca teyit edilemese de, kamplardaki yetersiz beslenme, ağır psikolojik baskı ve tıbbi ihmallerin bu tür trajedilere zemin hazırladığı biliniyor.
Doğu Türkistan'daki Toplama Kamplarının Arka Planı
Çin Halk Cumhuriyeti'nin özellikle 2014 yılından itibaren "terörizm, aşırılık ve ayrılıkçılıkla mücadele" adı altında başlattığı, 2017'de ise sistematik ve kitlesel bir boyuta taşıdığı bu kamplar, küresel çapta büyük tartışmalara neden olmaktadır. Pekin yönetimi bu tesisleri, vatandaşlara Çince öğretilen, mesleki beceriler kazandırılan ve onları radikal düşüncelerden arındıran "Mesleki Eğitim Merkezleri" olarak adlandırmaktadır. Ancak sahadan sızan belgeler, uydu görüntüleri ve kamplardan kurtulmayı başaran tanıkların ifadeleri, buraların aslında birer beyin yıkama, zorla çalıştırma ve inançtan arındırma merkezi olduğunu kanıtlamaktadır. Uluslararası bağımsız araştırmacılara göre, Sincan Uygur Özerk Bölgesi olarak adlandırılan bölgede 1 milyon ile 3 milyon arasında Uygur, Kazak ve diğer Türk-Müslüman azınlık mensubu, hiçbir adil yargılanma süreci olmaksızın bu kamplarda zorla alıkonulmaktadır.
Aile Parçalanması ve Demografik Mühendislik
Bu sistematik politikanın en yıkıcı ayaklarından biri de "ailelerin parçalanması" projesidir. Rahile Ömer örneğinde olduğu gibi, ebeveynleri kamplara veya hapishanelere gönderilen on binlerce Uygur çocuk, devlet destekli yetimhanelere veya yatılı okullara yerleştirilmektedir. Bu kurumlarda çocukların İslami ve Türki kimlikleri tamamen silinmeye çalışılmakta, isimleri değiştirilmekte ve tamamen Çin Komünist Partisi'nin ideolojisine sadık bireyler olarak yetiştirilmektedir. Uzmanlar, bu uygulamayı sadece bir güvenlik önlemi değil, aynı zamanda nesiller arası kültürel aktarımı durdurmayı amaçlayan acımasız bir "demografik mühendislik" ve soykırımın bir parçası olarak değerlendirmektedir. Camilerin yıkılması, dini vecibelerin yerine getirilmesinin yasaklanması ve zorunlu doğum kontrol uygulamaları, bu asimilasyon sürecinin diğer somut adımlarıdır.
İnsan Hakları Örgütlerinin Raporları ve Uluslararası Hukuk
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, geçtiğimiz yıllarda yayımladığı kapsamlı raporlarda, Çin'in Doğu Türkistan'da uyguladığı politikaların "insanlığa karşı suç" teşkil edebileceği uyarısında bulunmuştu. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) gibi saygın kurumlar, bölgede yaşananları "kapsamlı bir baskı aygıtı" olarak nitelendirerek, Pekin yönetimine kampları derhal kapatması ve bağımsız gözlemcilerin bölgeye girişine şartsız izin vermesi çağrısında bulundu. Buna rağmen Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisini ve devasa ekonomik gücünü kullanarak, hakkındaki uluslararası soruşturmaları her fırsatta engellemeyi başarmaktadır. Küresel tedarik zincirlerinin bölgedeki zorla çalıştırma ürünlerine (özellikle pamuk ve güneş paneli sektörü) olan bağımlılığı, Batılı devletlerin yaptırımlarını sadece söylemsel bir boyutta bırakmaktadır.
Küresel Sessizlik ve Ekonomik Çıkarların Gölgesi
Dünya siyasetinde yaşanan bu trajedi karşısındaki en büyük handikap, şüphesiz küresel ekonominin Çin'e olan derin bağımlılığıdır. Bir yanda her fırsatta demokrasi ve insan hakları dersi veren Batılı devletler, ticari anlaşmalar ve devasa pazar payları söz konusu olduğunda tepkilerini sadece diplomatik kınamalarla sınırlı tutmaktadır. Diğer yanda ise Kuşak ve Yol İnsiyatifi kapsamında Pekin'den milyarlarca dolarlık altyapı kredisi ve yatırım alan birçok İslam ülkesi, Doğu Türkistan'daki bu zulme karşı utanç verici bir sessizliğe bürünmüştür. Rahile Ömer'in 4 yaşında başlayan ve 22 yaşında son bulan o sessiz çığlığı, aslında sadece bir devletin zulmünü değil, aynı zamanda modern dünyanın ekonomik çıkarlar uğruna insanlık onurunu nasıl feda ettiğini de tarihin utanç sayfalarına kazımıştır.
Nededine Yorumu:
Bugün bize insan hakları, özgürlük, kadın hakları ve çocukların üstün yararı gibi janjanlı, seküler Batı kavramlarını bir din gibi dayatan modern medeniyetin, aslında ne kadar sahte, ne kadar kof ve vicdansız olduğunu Rahile Ömer'in tabutsuz cenazesinde bir kez daha ibretle görüyoruz. Dört yaşındaki bir sabi kız çocuğunu, sırf Müslüman ve Türk bir aileden dünyaya geldiği için devlet güvenliğine tehdit sayıp 18 yıl boyunca zindanlarda çürüten o materyalist ve komünist devlet aklı; bugün tüm dünyanın ticaret masalarında baş köşede ağırlanmaktadır. Batı'nın o çok övündüğü evrensel beyannameleri, Birleşmiş Milletler'in süslü salonları, konu İslami kimliği ve Müslüman kanını korumaya geldiğinde her zaman olduğu gibi sağır, dilsiz ve kördür. Bizlere çağdaşlığı, ilerlemeyi ve modernizmi, dinimizden ve geleneklerimizden koparak ulaşılacak bir hedefmiş gibi anlatanlar, o sözde modern sistemin sadece güçlülerin zayıfları ezdiği bir barbarlık düzeni olduğunu asla söylemezler. İslam ümmetinin ve Türk dünyasının içine düştüğü bu zelil durum, hiçbir siyasi partinin günlük çekişmesiyle veya hamasi diplomatik nutuklarla açıklanamaz; bu, topyekûn bir ahlak, inanç ve medeniyet krizidir. Bizler, seküler dünyanın o sahte merhametine ve menfaatperest hukuk kurallarına bel bağlamak yerine, kendi kadim inancımızın, medeniyet tasavvurumuzun ve sarsılmaz ahlakımızın etrafında partiler ve şahıslar üstü bir şuurla kenetlenmediğimiz sürece; dört yaşındaki yavrularımızın o sessiz çığlıkları, modern dünyanın gökdelenleri arasında kaybolup gitmeye mahkum kalacaktır.